Bài xì lát, xì lác (hay xì dách) là một kiểu chơi đánh bài với một bộ bài tây. Kiểu chơi bài xì lát của người Việt Nam, khác với kiểu chơi tại các sòng bài quốc tế (Black Jack).
Người chơi
Bài xì lát được chơi từ hai người trở lên, nhưng thông thường và tốt
nhất là không quá năm người. Trong đó, có một người đảm nhận vài trò
"nhà cái". Ngoại trừ nhà cái, người chơi ("nhà con") phải đặt cược trước
sồ tiền (tài sản) bao nhiêu tùy thích trước mỗi ván chơi (đặt công khai
trên sòng bài). Nếu thắng, họ nhận được tiền (tài sản) có giá trị tương
đương như đã đặt cược, còn thua thì họ mất số tiền, tài sản đã cược cho
nhà cái. Nhà cái cũng phải công khai "khả năng chi trả" của mình có cho
người chơi biết, để tránh trường hợp "quịt" tiền. Tất cả nhà con đều
chống lại nhà cái, vì họ có quyền lợi như nhau.
Mục tiêu
Trong mỗi ván, mục tiêu của người chơi xì lát là cố gắng đạt được
tổng số điểm từ các lá bài trên tay càng gần hoặc bằng 21 điểm càng tốt,
nhưng không được vượt quá 21.
Chia bài
Với một bộ bài tây 52 lá, nhà cái sẽ chia lần lượt cho mình và cho
nhà con, mỗi người 2 lá. Các lá bài còn dư thì nhà cái cầm nhưng không
được xem. Thường thì nhà cái chia bài từ dưới lên trên (không phải từ trên xuống dưới như bài tiến lên).
Tính điểm
Xì dách (Black jack) ở sòng bài phương tây
Giai đoạn 1: Tính điểm 2 lá
Sau khi chia, tất cả cùng xem bài, tùy vào điểm số của bài mà mỗi người lần lượt lựa chọn bốc thêm bài hay không (nhà cái bốc sau cùng). Cách tính điểm như sau (không quan tâm màu sắc lá bài):
- Các lá bài: 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 thì số điểm tương ứng con số
- Các là bài: J, Q, K thì mỗi lá được 10 điểm
- Lá bài A: có thể tính theo: 2 lá A kẻ 11, 3 lá A kẻ 10, 4 lá trở lên kẻ 1.
Điểm tổng là điểm của tất cả các con bài trên tay cộng lại. Với hai là bài được chia đầu tiên, nếu người nào có những trường hợp sau đây thì trình diện ngay cho nhà cái để hưởng lợi:
- Xì bàng: 2 lá AA.
- Xì lát: 1 lá A và thêm 1 trong các lá 10, J, Q, K.
Nếu nhà cái có trường hợp như thế (nghĩa là có Xì bàng hoặc Xì lát),
nhà cái thắng hết nhà con (ngoại trừ nhà con nào có bài bằng hoặc cao
hơn nhà cái). Bài sẽ được thâu lại để chuyển qua ván mới.
Nếu nhà cái không có Xì bàn hoặc Xì lát, nhà cái phải chung tiền cho
những người có Xì bàn hoặc Xì lát. Sau đó nhà cái và những người chơi
còn lại (những người không có Xì bàn và Xì lát) đi tiếp qua giai đoạn 2.
Giai đoạn 2: Bốc thêm bài
Sau khi tính điểm hai lá, người chơi có quyền bốc thêm bài (bọt bài) từ những lá bài còn dư hoặc thôi (dằng),
sao cho số điểm nằm trong khoảng 16 (có nơi là 14) đến 21.
Việc bốc thêm bài được thực hiện theo vòng tròn, hết người này đến người khác. Trước hoặc trong giai đoạn bốc bài, bất kỳ lúc nào, nhà cái cũng có quyền kiểm bài nhà con nếu anh ta đã được 16 điểm trở lên (đủ tuổi), nhưng việc này được cho là không có lợi cho nhà cái.
Việc bốc thêm bài được thực hiện theo vòng tròn, hết người này đến người khác. Trước hoặc trong giai đoạn bốc bài, bất kỳ lúc nào, nhà cái cũng có quyền kiểm bài nhà con nếu anh ta đã được 16 điểm trở lên (đủ tuổi), nhưng việc này được cho là không có lợi cho nhà cái.
Mọi người chơi phải có số điểm ít nhất là 16 trong tay trước khi bị nhà cái kiểm bài (đủ tuổi),
nếu không, họ bị xử thua ngay ván đó. Nhà cái có quyền kiểm bài bất kỳ
nhà con nào, nếu nhà cái hơn điểm nhà con, anh ta ăn phần cược nhà con,
ngược lại, anh ta trả tiền bằng tiền nhà con đã cược, nếu hai bên bằng
nhau thì huề (chạy làng).
Các trường hợp đặc biệt của giai đoạn 2:
Trường hợp có hai hay nhiều người Ngũ Linh ai ít điểm hơn thì thắng. Người chơi phải trình khi bọt đủ 5 lá.
Quá 21 điểm (Quắc) thì thắng thấp hơn 16 điểm (Dằn non)
Đền bài: Người nào biết bài của mình đã quá 21 điểm mà vẫn bốc thêm bài, nếu bị phát hiện thì bị đền bài. Người đó bị xử thua tất cả mọi người khác.
Chú ý: Có những hiểu lầm về luật chơi dẫn đến thắc mắc là giữa
Ngũ Linh và Xì bàn, Xì dách thì cách so sánh ra sao. Xì bàn và Xì dách
thuộc về giai đoạn 1, Ngũ Linh thuộc về giai đoạn 2. Giai đoạn 1 kết
thúc rồi mới chuyển qua giai đoan 2, nên không bao giờ có việc so sánh
Xì bàn, Xì dách với Ngũ Linh được.
Nguồn: Wikipedia
